Desinvesteringsbijtelling: zo werkt het (met rekenvoorbeeld)
Verkoopt u een bedrijfsmiddel binnen 5 jaar na aanschaf? Dan krijgt u mogelijk te maken met de desinvesteringsbijtelling. Let op: de grondslag is de verkoopprijs, níet de boekwaarde. Een veelgemaakte fout — in dit artikel leggen we het helder uit.
Wat is de desinvesteringsbijtelling?
De desinvesteringsbijtelling is een fiscale correctie die van toepassing is wanneer u een bedrijfsmiddel binnen 5 jaar na het begin van het kalenderjaar waarin u het heeft aangeschaft, vervreemdt (verkoopt, overdraagt of aan het privévermogen onttrekt). De bijtelling is bedoeld om de eerder genoten kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) geheel of gedeeltelijk terug te draaien.
De desinvesteringsbijtelling verhoogt uw belastbare winst in het jaar van vervreemding.
Bron: Belastingdienst — Desinvesteringsbijtelling
Grondslag: verkoopprijs, níet boekwaarde
Dit is een veelgemaakte fout: de grondslag voor de desinvesteringsbijtelling is het bedrag waarvoor u het bedrijfsmiddel heeft vervreemd — dus de verkoopprijs of overdrachtsprijs. Niet de boekwaarde.
De Belastingdienst stelt expliciet dat de bijtelling afhankelijk is van het vervreemdingsbedrag. De boekwaarde speelt hier geen rol.
Boekwaarde is wél relevant voor de boekwinst
De boekwaarde is wél relevant voor het bepalen van de boekwinst of het boekverlies bij verkoop:
> Boekwinst = verkoopprijs − boekwaarde
Dit is een andere berekening dan de desinvesteringsbijtelling. Beide spelen een rol bij de verkoop van een bedrijfsmiddel, maar ze werken onafhankelijk van elkaar.
Samengevat
| Berekening | Grondslag |
|---|---|
| Desinvesteringsbijtelling | Vervreemdingsbedrag (verkoopprijs) |
| Boekwinst / boekverlies | Verkoopprijs − boekwaarde |
Belangrijk: de desinvesteringsbijtelling is maximaal het bedrag van de eerder genoten investeringsaftrek (KIA). U betaalt dus nooit meer terug dan u eerder in aftrek heeft gebracht.
Rekenvoorbeeld
Stel, u heeft een machine aangeschaft en verkoopt deze binnen 5 jaar:
| Gegeven | Bedrag |
|---|---|
| Aanschafprijs | €10.000 |
| Boekwaarde bij verkoop | €4.000 |
| Verkoopprijs | €5.500 |
Boekwinst
De boekwinst is het verschil tussen de verkoopprijs en de boekwaarde:
> €5.500 − €4.000 = €1.500 boekwinst
Desinvesteringsbijtelling
De grondslag voor de desinvesteringsbijtelling is de verkoopprijs van €5.500, niet de boekwaarde van €4.000. Het percentage van de bijtelling wordt bepaald aan de hand van het totale desinvesteringsbedrag in dat jaar (volgens de tabel van de Belastingdienst).
Het plafond is de eerder gekregen KIA. Stel dat u bij aanschaf €2.831 investeringsaftrek heeft gekregen. Dan is de desinvesteringsbijtelling maximaal €2.831 — ook al is het berekende bedrag hoger.
Wanneer speelt de desinvesteringsbijtelling?
De desinvesteringsbijtelling is van toepassing als u een bedrijfsmiddel vervreemdt binnen 5 jaar na het begin van het kalenderjaar van investering. Voorbeelden van vervreemding:
- Verkoop van het bedrijfsmiddel
- Overbrenging naar privévermogen (bijvoorbeeld als u stopt met ondernemen)
- Staking van uw onderneming
- Schenking of overdracht aan een derde
Bij staking van de onderneming geldt de waarde in het economisch verkeer als vervreemdingsbedrag.
Specifieke situaties
Eenmanszaak of VOF
Bij een eenmanszaak of VOF geeft u de desinvesteringsbijtelling op in de aangifte inkomstenbelasting (box 1). De bijtelling verhoogt uw winst uit onderneming. U vermeldt dit bij de rubriek "Investeringsaftrek en desinvesteringsbijtelling" in uw aangifte.
Staking of overbrenging naar privé
Bij staking van uw onderneming of overbrenging van een bedrijfsmiddel naar privé geldt de waarde in het economisch verkeer als vervreemdingsbedrag. Dit is dus niet de boekwaarde, maar de marktwaarde op dat moment.
B.V.
Bij een B.V. geldt dezelfde systematiek, maar dan in de aangifte vennootschapsbelasting. Het vervreemdingsbedrag is ook hier de verkoopprijs of de waarde in het economisch verkeer bij onttrekking.
Twee essentiële regels van de Belastingdienst
- 5-jaarstermijn: de desinvesteringsbijtelling speelt alleen bij vervreemding binnen 5 jaar na het begin van het kalenderjaar waarin u het bedrijfsmiddel heeft aangeschaft.
- Plafond: de bijtelling is nooit hoger dan de eerder genoten investeringsaftrek (KIA). U betaalt maximaal terug wat u eerder heeft afgetrokken.
Veelgemaakte fouten
- Boekwaarde als grondslag gebruiken — de grondslag is het vervreemdingsbedrag, niet de boekwaarde
- De 5-jaarstermijn verkeerd berekenen — de termijn begint bij het begin van het kalenderjaar van investering, niet bij de exacte aankoopdatum
- Het plafond vergeten — de bijtelling kan nooit meer zijn dan de eerder genoten aftrek
- Staking niet als vervreemding zien — bij staking geldt de waarde in het economisch verkeer als vervreemdingsbedrag
Bronnen
- Belastingdienst — Desinvesteringsbijtelling
- Belastingdienst — Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA)
- Belastingdienst — Investeringsaftrek
Veelgestelde vragen
De grondslag is het vervreemdingsbedrag, oftewel de verkoopprijs. Niet de boekwaarde. De Belastingdienst is hier expliciet over.
De desinvesteringsbijtelling speelt bij vervreemding binnen 5 jaar na het begin van het kalenderjaar waarin u het bedrijfsmiddel heeft aangeschaft.
Nee, de bijtelling is maximaal gelijk aan de eerder genoten investeringsaftrek (KIA). U betaalt nooit meer terug dan u eerder heeft afgetrokken.
Bij staking geldt de waarde in het economisch verkeer als vervreemdingsbedrag. Dit is de marktwaarde op het moment van staking, niet de boekwaarde.
Hulp nodig bij uw administratie?
Boekhouder van Nu helpt u graag verder. Met onze eigen applicatie maken wij uw boekhouding eenvoudig en overzichtelijk.
Neem contact opGerelateerde artikelen
Eenmanszaak starten: wat moet u regelen?
De eenmanszaak is de meest gekozen rechtsvorm in Nederland. Maar wat komt er bij kijken? Een overzicht van inschrijving, belastingen en administratie.
B.V. oprichten: wanneer is het verstandig?
Een B.V. biedt beperkte aansprakelijkheid en fiscale voordelen bij hogere winsten. Maar wanneer is het écht verstandig? Een overzicht van kosten, belastingen en afwegingen.
Belastingtips voor ZZP'ers: bespaar geld in 2025
Als ZZP'er kunt u flink besparen op belasting door slim gebruik te maken van aftrekposten en regelingen. Een overzicht van de belangrijkste tips met actuele bedragen.